Πετρέλαιο: Ποιοι έχουν τα αποθέματα και ποιοι ελέγχουν πραγματικά την παραγωγή

Ο πλούτος σε βαρέλια πετρελαίου στο έδαφος δεν ισοδυναμεί με πραγματική παραγωγή και ισχύ στις παγκόσμιες αγορές. Τα τελευταία δεδομένα που κυκλοφορούν από αναλυτές των ενεργειακών αγορών δείχνουν μια εικόνα με τεράστιες ανισότητες ανάμεσα στις κρατήσεις  και την παραγωγή και όχι πάντα σε συμφωνία με την κοινή αντίληψη.

Μεγάλες… δεξαμενές, μικρές αντλίες

Στην κορυφή της λίστας των αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου βρίσκεται η Βενεζουέλα, με περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια· περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο. Σε θεωρία, μιλάμε για τον απόλυτο ενεργειακό θησαυρό. Στην πράξη όμως, η χώρα παράγει από πολύ χαμηλούς έως σχεδόν αμελητέους ρυθμούς σε σχέση με αυτό που θα περίμενε κανείς από τέτοια αποθέματα.

Ακριβώς επειδή η Βενεζουέλα έχει το μεγαλύτερο αποθεματικό, δεν σημαίνει ότι σπιντάρει την παραγωγή. Αντίθετα, η παραγωγή πετρελαίου της είναι μόλις ένα μικρό ποσοστό του παγκόσμιου συνόλου, λόγω τεχνικών δυσκολιών στην άντληση, διάβρωσης υποδομών, πολιτικών και οικονομικών κρίσεων και διεθνών κυρώσεων.

Ποιος παράγει το περισσότερο

Η πραγματική εικόνα της παγκόσμιας παραγωγής είναι πολύ διαφορετική. Την παραγωγή την καθορίζουν χώρες που έχουν τόσο αποθέματα όσο και την τεχνολογία και την υποδομή να τα αξιοποιήσουν:

• Ηνωμένες Πολιτείες: Η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα στον κόσμο με δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, κυρίως χάρη στην τεχνολογία και το πετρέλαιο από σχιστόλιθο.
• Σαουδική Αραβία και Ρωσία: Οι δύο ενεργειακοί γίγαντες που μαζί με τις ΗΠΑ ελέγχουν τεράστια μερίδια της ημερήσιας παραγωγής.
• Καναδάς, Ιράν, Ιράκ, ΗΑΕ: Είναι μεταξύ των κορυφαίων παραγωγών, με σταθερή συνεισφορά στην παγκόσμια προσφορά.

Συνολικά, η παραγωγή συγκεντρώνεται σε πολύ λίγες χώρες, παρότι τα αποθέματα είναι πιο «διασκορπισμένα». Καθοριστικό ρόλο παίζει και το κόστος παραγωγής, που στη Σαουδική Αραβία παραμένει από τα χαμηλότερα παγκοσμίως, ενώ στο σχιστολιθικό πετρέλαιο των ΗΠΑ είναι σαφώς υψηλότερο αλλά αντισταθμίζεται από την ταχύτητα και την ευελιξία της παραγωγή 

Το μεγάλο «παράδοξο»

Αυτό που δείχνουν τα στοιχεία είναι απλό αλλά σκληρό. Η ενεργειακή ισχύς δεν καθορίζεται μόνο από τους φυσικούς πόρους, αλλά από την ικανότητα, την τεχνολογία και τις πολιτικές συνθήκες που επιτρέπουν σε μια χώρα να μετατρέψει αυτά τα αποθέματα σε ρευστό πετρέλαιο στην αγορά.

Η Βενεζουέλα έχει την πρώτη θέση στα αποθέματα, αλλά δεν παίζει στο ίδιο επίπεδο παραγωγής με τη Σαουδική Αραβία ή τις ΗΠΑ.

Χώρες με μικρότερα αποθέματα μπορούν να υπερτερούν σε παραγωγή και εξαγωγές χάρη σε τεχνογνωσία και υποδομές.

Τι σημαίνει αυτό για την αγορά

Σε μια χρονική περίοδο όπου οι τιμές του πετρελαίου επηρεάζονται από γεωπολιτικές εντάσεις, επενδύσεις και παγκόσμια ζήτηση, η ανάγνωση μόνο των αποθεμάτων είναι παραπλανητική. Οι αγορές ενδιαφέρονται περισσότερο για το «πόσο μπορείς να παράγεις σήμερα» παρά για το «πόσο έχεις στο υπέδαφος». Σε μια εποχή ενεργειακής μετάβασης, το ερώτημα δεν είναι ποιος έχει το περισσότερο πετρέλαιο, αλλά ποιος μπορεί να το παράγει γρήγορα, φθηνά και πολιτικά «ακίνδυνα».